69 slides · presenteer met de pijltjes
6 onderdelen in dit deel
Een prompt is de tekst die je aan het AI-model geeft om iets te laten doen. Het model leest die input en bouwt daarop zijn antwoord, dus jouw vraag bepaalt de kwaliteit van wat je terugkrijgt.
Een sterke prompt heeft vijf bouwstenen: rol (wie het model is), instructie (wat het moet doen), context (de achtergrond), voorbeelden (hoe goed eruitziet) en outputformaat (hoe het antwoord eruit moet zien).
Voorbeeld: Rol: 'jij bent verkoper'. Instructie: 'beantwoord deze klacht'. Context: klantmail erbij. Voorbeeld: een goeie eerdere reactie. Formaat: 'max vijf zinnen'.
Een token is een stukje tekst, vaak een woord of een deel van een woord, waarin het model alles opdeelt. Het model rekent en factureert per token, niet per zin.
Context window: hoeveel tekst het model in één keer kan meelezen
Het context window is de maximale hoeveelheid tekst, gemeten in tokens, die het model tegelijk kan meelezen, inclusief jouw vraag én zijn antwoord. Alles erboven valt buiten beeld en wordt niet meegenomen.
Voorbeeld: De grote modellen lezen vandaag vlot een dik dossier in één keer mee, maar plak je er stapel na stapel bij, dan valt het begin op den duur buiten het window.
Temperature en top-p: instellingen die de variatie in het antwoord sturen
Temperature en top-p bepalen hoe voorspelbaar of hoe creatief het model antwoordt. Laag houdt de output stabiel en feitelijk, hoog geeft meer variatie. De gangbare raad is om er maar één tegelijk aan te passen, niet allebei samen.
System prompt en user prompt
De system-prompt zet de vaste regels en rol voor heel het gesprek; de user-prompt is je concrete vraag op dat moment. De eerste is het kader, de tweede de losse opdracht.
Voorbeeld: System: 'antwoord altijd in het Vlaams en nooit met prijzen'. User: 'vat deze klantmail samen'.
6 onderdelen in dit deel
Je geeft de opdracht zonder een enkel voorbeeld mee te leveren. Het model lost het puur op basis van je instructie op.
Je scheidt instructie en data met duidelijke tekens of blokken, zoals aanhalingstekens, koppen of XML-tags. Het model weet zo wat opdracht is en wat tekst om te verwerken.
Je benoemt precies wat je wil: formaat, lengte, toon en taal. Hoe duidelijker de opdracht, hoe voorspelbaarder het antwoord.
Zeg liever wat het model wel moet doen dan enkel wat het niet mag. Een verbod alleen laat te veel ruimte open.
Voorbeeld: In plaats van schrijf niet te lang: schrijf in maximaal drie korte zinnen.
6 onderdelen in dit deel
eerst een stap terug
Je laat het model eerst een algemenere vraag of het onderliggende principe formuleren, en pas dan de concrete vraag beantwoorden. Zo vertrekt het antwoord vanuit het juiste kader.
Voorbeeld: Wat is het echte probleem achter de vraag van deze klant, en pas daarna: welk voorstel past daarbij?
meerdere keren, dan de meerderheid
Je laat dezelfde vraag enkele keren apart beantwoorden en houdt het antwoord dat het vaakst terugkomt. Dat vangt toevallige fouten op.
de opdracht opsplitsen
Je hakt een grote opdracht in kleinere deeltaken en pakt die een voor een aan. Elk stuk wordt zo overzichtelijker en juister.
Voorbeeld: Splits de voorbereiding van dit klantgesprek op in drie stappen en werk ze een voor een uit.
denken in vertakkingen
Het model verkent meerdere denkpaden naast elkaar als takken van een boom, vergelijkt ze en kiest het beste. Bredere verkenning dan een rechte lijn redeneren.
Voorbeeld: Geef me drie verschillende manieren om op dit prijsbezwaar te reageren en zeg welke het sterkst is.
6 onderdelen in dit deel
Structured outputs
Je legt vooraf een schema vast met de verplichte velden en hun type. Met de structured-outputs-functie wordt dat schema afgedwongen: het model kan letterlijk geen antwoord teruggeven dat buiten het sjabloon valt.
Extensible Markup Language
Je zet stukken van je prompt tussen tags zoals context en vraag, zodat het model duidelijk ziet wat wat is. Het scheidt de instructies van de data. Dit blijft een vaste aanrader voor Claude.
Beperkingen op de output
Je zet grenzen op het antwoord: een maximum aantal woorden, enkel uit een vaste keuzelijst, of geen uitleg erbij. Het model blijft binnen die lijntjes.
Veilig leesbaar voor software
Je zorgt dat de output zuiver leesbaar is voor software: geen extra tekst rond de JSON, geen losse commentaar, enkel het object zelf. Werk je met een afgedwongen schema, dan valt dit probleem grotendeels weg; werk je met een gewone prompt, dan blijft het belangrijk.
Een sterke prompt combineert alles: een duidelijke opdracht, het gevraagde schema, de constraints en de vraag om enkel zuivere JSON terug te geven. Heb je toegang tot structured outputs, dan leg je het schema bovendien hard vast.
5 onderdelen in dit deel
Retrieval-Augmented Generation
Je zoekt eerst de relevante stukken op in je eigen bronnen (offertes, prijslijst, FAQ) en plakt die mee in de prompt, zodat het model antwoordt op basis van jouw cijfers en niet op gok.
Voorbeeld: Plak de actuele prijslijst boven je vraag: "Op basis van deze tarieven, wat kost pakket B voor 8 gebruikers?"
Je vertelt het model vooraf wie de klant is, in welke sector hij zit en wat al besproken werd, zodat het antwoord op maat is en niet algemeen.
Je vraagt het model expliciet om bij elk antwoord te tonen waar het de info vandaan haalt, met verwijzing naar de aangeleverde stukken.
Een hallucinatie is een antwoord dat overtuigend klinkt maar verzonnen is. Je beperkt dat door bronnen mee te geven en het model expliciet toe te laten te zeggen wanneer het iets niet weet.
Je geeft een grote hoeveelheid tekst in een keer mee (een heel gespreksverslag, een lang contract) en laat het model daaruit het relevante halen.
Voorbeeld: Plak de volledige mailhistorie met een klant en vraag: "Vat onderaan samen welke bezwaren nog openstaan."
4 onderdelen in dit deel
Tool use
Het model roept zelf een externe functie of tool aan om iets te doen wat het in zijn eentje niet kan, zoals een prijs ophalen, een agenda checken of een mail versturen. Jij beschrijft de tools, het model kiest wanneer het ze gebruikt.
Voorbeeld: Een klant vraagt 'is dit nog op voorraad', de assistent roept de voorraad-tool aan en antwoordt met het echte aantal.
Model Context Protocol
Een open standaard die het model op een vaste manier koppelt aan databronnen en tools, zoals een stekkerdoos waar elk systeem op past. Eens aangesloten kan het model veilig met die bron werken, en dezelfde koppeling werkt bij elke klant.
Voorbeeld: De assistent sluit via MCP aan op de mailbox en het boekhoudpakket van de klant zonder elke keer een aparte koppeling te bouwen.
Het model werkt in een lus: het bekijkt de situatie, doet een actie, leest het resultaat en beslist op basis daarvan wat de volgende stap is, tot de taak af is. Het corrigeert zichzelf onderweg in plaats van blind in één keer te antwoorden.
Voorbeeld: Een offerte-bot probeert een gegeven op te halen, ziet dat het ontbreekt, vraagt het na bij de klant en gaat dan verder.
Een grotere opdracht opsplitsen in een reeks deelstappen en die in de juiste volgorde laten uitvoeren, eventueel over meerdere tools en bronnen heen. De ene stap levert de input voor de volgende.
6 onderdelen in dit deel
Je verbetert een prompt stap voor stap: testen, kijken wat misloopt, bijsturen en opnieuw testen. Geen prompt is goed bij de eerste poging.
Voorbeeld: Een klant klaagt dat de AI te lange mails schrijft. Je toont live hoe je in drie ronden de prompt aanscherpt tot de mail past.
Prompt-evaluaties
Een vaste set testgevallen waarmee je nagaat of een prompt blijft doen wat hij moet doen. Je meet de kwaliteit in plaats van ze te raden.
Elke versie van een prompt wordt bewaard, met datum en wat er veranderde. Zo kan je altijd terug naar een vorige versie.
Je legt twee versies van een prompt naast elkaar en meet welke het beste resultaat geeft. De winnaar wordt de standaard.
Voorbeeld: Twee versies van een offerte-tekst: versie A en B gaan naar evenveel prospecten, en je kiest de versie met de meeste antwoorden.
Latentie is de antwoordtijd
Elke vraag aan een AI kost geld en tijd. Kosten gaan over het verbruik per oproep, latentie over hoe snel het antwoord komt.
Caching is hergebruik van een opgeslagen prompt-begin
Het vaste begin van een prompt dat telkens hetzelfde is, wordt onthouden en hergebruikt in plaats van elke keer opnieuw verwerkt. Dat scheelt tijd en kost, zolang dat deel vooraan staat en binnen het tijdvenster opnieuw gebruikt wordt.
4 onderdelen in dit deel
prompt injection: kwaadaardige instructies verstopt in input
Iemand verstopt verborgen instructies in tekst, een bestand of een webpagina, en het model probeert die uit te voeren in plaats van jouw eigen opdracht. Je verdedigt je door instructies en data te scheiden en de bron nooit blind te vertrouwen.
guardrails: vaste grenzen rond wat het model mag doen
Guardrails zijn de vaste regels en filters rond een AI-toepassing, zodat ze binnen een afgesproken kader blijft qua onderwerp, toon en gegevens. Ze bepalen waar de assistent wel en niet over praat.
Voorbeeld: Een bouwbedrijf wil een offertehulp die enkel over daken praat en nooit medisch of juridisch advies geeft. Dat leg je vast in de guardrails.
jailbreak: een truc om de ingebouwde grenzen te omzeilen
Een jailbreak is een slimme formulering waarmee iemand het model probeert te misleiden om toch dingen te doen die het normaal weigert, bijvoorbeeld via een verzonnen rollenspel. Besef dat dit bestaat en dat geen enkel systeem volledig waterdicht is.
Soms weigert het model een vraag omdat ze tegen de regels botst of onduidelijk is. Vaak ligt het niet aan een fout van de gebruiker maar aan de formulering, en kom je met een scherpere vraag of meer context wel verder.
4 onderdelen in dit deel
Elk AI-model reageert anders op dezelfde vraag. Claude wil structuur en context, vaak via duidelijke tags. GPT pin je best vast op een vaste versie en je stuurt zijn denkdiepte via de instellingen. Gemini houdt van kortere, directe prompts met heldere kopjes. Je past je prompt aan aan het model dat je gebruikt.
De AI je prompt laten schrijven
Je vraagt het model eerst om zelf een goede prompt voor jou op te stellen, voor je de echte taak geeft. Je geeft op hoog niveau aan wat je wil, en het model stelt een betere versie voor.
Voorbeeld: Schrijf mij een sterke prompt om klachtenmails van klanten kort en vriendelijk te beantwoorden. Daarna gebruik je die prompt.
Je behandelt een prompt zoals een stuk software: je bewaart hem, geeft hem een versienummer en past hem aan op basis van resultaat. Een goede prompt is een bedrijfsmiddel, geen wegwerptekst.
Checklist voor elke prompt
Voor je een prompt afvuurt, check je: geef context, geef een rol, wees concreet, vraag het juiste formaat en geef een voorbeeld. Vijf punten die het verschil maken tussen ruis en bruikbaar werk.
5 onderdelen in dit deel
Geef twee, drie voorbeelden van input en gewenste output. Het model leert het patroon en is meteen consistenter.
Classificeer de lead als WARM of KOUD. "Stuur maar een offerte, we willen starten." -> WARM "Ik kijk wat rond, geen haast." -> KOUD "Kunnen we volgende week bellen?" ->
Vraag het model om eerst stap voor stap te redeneren en pas daarna te antwoorden. Dat verhoogt de juistheid bij berekeningen en redeneringen.
Een klant betaalt 250 euro per maand, 14 maanden lang. Denk eerst stap voor stap, geef daarna het totaalbedrag.
Geef het model een duidelijke rol mee. Dat stuurt toon, woordkeuze en diepgang.
Je bent een ervaren sales-coach. Herschrijf deze koude mail zodat ze persoonlijker klinkt. Max 90 woorden, geen verkooppraat. Mail: "..."
Vraag expliciet geldige JSON met een vast schema. Zo kan je systeem het antwoord meteen verwerken, niet alleen lezen.
Haal de gegevens uit de mail en geef ENKEL geldige JSON:
{
"naam": string,
"bedrijf": string,
"interesse": "hoog" | "midden" | "laag",
"vervolgactie": string
}
Mail: "..."Zet de te verwerken tekst tussen duidelijke markers. Zo verwart het model jouw opdracht niet met de inhoud, en wordt verstopte instructie onschadelijk.
Vat samen wat tussen <<< >>> staat, in een zin. <<< [lange klanttekst hier] >>>
1 onderdeel in dit deel
1 onderdeel in dit deel
10 vragen over deze cursus. Haal er minstens 6 juist om te slagen en je certificaat te behalen.
Je rondde Prompt engineering af. De volgende cursus staat nu voor je open.
Deze cursus is vergrendeld. Geef de toegangscode in die je bij aankoop kreeg.